12 Haziran 2015 Cuma

Tarihi dokuyla birlikte halkın ekonomisini de “gözeten” bir turizm örgütlenmesi projesi: MUĞLA'DA “KORUMACI TURİZM”







onar KHİ 'İCİ .Mimarlar Odası Genel Balkanı

Muğla, aynı zamanda “kurucu**lan i arasında yer aldığı Tarihi Kentler Birliği'ni |(TKÜ) 30 Nisan-1 Mayıs 2005 iarihinde J Milas'la birlikte ağırladı... Uzunca zamandır “özlenen" buluşmadaki panelin icması da |"Tarihi Kent Dokularının Turizme Ka/.andırılnıası"ydı...

| TKB üyesi belediye başkanlan ve kimi I valilerle birlikte eski Muğla valilerinden ve {Cumhurbaşkanlığı (ienel Sekreteri Kemal Nchro/oğlu ile Kültür ve Turizm Bakanı 1 Atilla Koç ve İçişleri Bakanı Abdülkadir 1 Aksu'nun da yaklaşık 500 kişilik buluşmaya katılmaları, bu temanın geniş bir “İlgililer" topluluğu huzurunda tartışılması olanağını yanıltı...

Çünkü. TKB üyesi belediyeler, her şeyden önce bu birliğin varlık gerekçelerine uygun olarak, tarihi kent dokulannı koruma konusunda kararlılar. Bu belediyelerin hemen tümü ise aynı korumanın “turizmle" de desteklenmesini islemekte. Kültür ve Turizm Bakanlığının ulusal turizm politikasında bu beklentiye öncelik vermesini dilcmcktcler...

Yine bu belediyelerin hem kentsel korumayı, hem de turizmin canlandırılmasını birlikte sağlayabilmeleri için “kadro ve ekipman" gereksinmeleri konusunda da İçişleri BakanlığTnın desteği çok önemli...

İşte, konumuz açısından bu iki Önemli bakanlığın da en üst düzeyde temsil edildiği bir yerel yönetimler birliği toplantısında, iarihi kent dokularının turizmle nastl
bütünleşebileceklerim tartışmak çok yararlıydı ama yetersizdi. “Çözüm öncrilcri"mn de gündeme getirilmesi için kaçırılmaması gereken bir fırsat yaratılmıştı...

Bu nedenle kendi payıma düşen konuşma olanağını ve süreyi, aynı konuda “Muğla" için öteden beri tasarladığım bir önenyi de sunarak değerlendirdim.

Aşağıda ö/cllc yer alan “Muğla’da Korumacı Turizm" projemi, sayın bakanlann. belediye ve valilik temsilcilerinin ve tüm katılımcıların dikkatine sundum. Konuşmamın sonundaki alkışlardan da “bcğonildiği" ve hatta “uygulanması için hemen harekete geçilebileceği" yönünde umuda kapıldım.

Takat, aradan 4 aya yakın bir süre geçmesine rağmen, nc bakanlıklardan, ne de projede vurgulanan diğer ilgililerden bir haber var. Bu nedenle de aynı önerilerimi. Muğla Belediyesi'nin bu anlamlı dergisinde de yinelemeyi uygun gördüm..

TURİZMDE H A [KIN -KVSAHİPİ.İT.İ"

Tvcı... “Turizm" denince, nc yazık ki akla önce “kültürel ve çevresel tahribat" geliyor.

Bunda, kuşkusuz özellikle 1980 sonrasındaki “turizmi teşvik" adına yürütülen “tarihin ve doğanın arsa niyetine ve imar rantına kurban edilerek kullanılması" politikalarının suçu var...

Oysa kültür vc çevre, hem “yerli" insanlarımızın yaşama haklarıyla bütünleşmiş olan ulusal değerlerimiz, hem de “turlst"lerin görmeleri vc yararlanmaları gereken evrensel zenginliğimiz... Bu nedenle, tarihi ve doğayı “harcayarak" değil, koruyarak ve geliştirerek hem kendi halkımıza, hem de konuklarımıza “yaşanılır vı* kimlikli" bir Türkiye sunmamız





vu





































mümkündür...

İşte bu hedefe ulaşmada en önemli olanağı ise “tarihi kent dokuları” sağlayabilir. Ayrıca bu dokular, kentlerimizle birlikle ülkemizin "özgün kent kültürlerini”ni barındırdıkları ve yansıttıkları i^in de turizmin evrensel ilkesi olan “halklar ve insanlar arası yakınlaşma"ya en fazla katkıda bulunulabilecck alanlar...

Ancak, bunun için yola çıkarken, aynı kent dokuları içinde öteden beri yaşayan ve hatta bu büyük mirasın “kuşaktan kuşağa yaratıcıları" olan yerli sahiplerini “dışlayarak", ora halkının uzaktan baktığı “turistik tarihi bölgc"ler yaratmaya çalışmanın da “kültüre ve topluma saygılı" bir turizm yaratmayacağını artık bilmek gerekiyor.

Bu anlamda öncelik veritmesi gereken temel ilke, eski kent dokularını “yerel halk"la
birlikle yaşatırken “turi/.m”lc de buluşturmak, yani: tarihi çevrenin sakinlerini turizmde “ev sahibi" kılacak bir organizasyonu gerçekleştirebilmedir.

KENTİ. .VE HALKI BİRLİKTE GÖZETMEK

“Muğla'da Korumacı Turizm" projesi, bu nedenle sadece eski Muğla evlerini ve özgün kent dokusunun bulunduğu SİT alanım değil, aynı zamanda “yaşayanlarının kültürel ve ekonomik kalkınma özlemlerini de “korumayı, gözetmeyi ve sağlamayı" esas almaktadır.

Böyle bir hedefin yine Muğla'da gerçekleşebilmesi için ise benim yaklaşık 25 yıl önce yazdığım kitabıma da isim olan “Yaşayan Muğla" geleneği, en önemli güvenceyi oluşturmaktadır. Çünkü, ülkemizdeki larihi-kcntsel SİT alanları içinde. Muğla gibi “metruklaşmayan" ve her türlü





destek yoksunluğuna rağmen kent yaşamının J “kesintisiz” sürdüğü örnekler çok azdır... ı Şimdi sıra, işte bu özgün ve eşsiz ı “yaşam” mekanlarında, bir yamtan huzurlu bir kent sakini olmayı sürdürmek, bir yandan da turistleri aym huzura ortak ederek, onlan eski evlerde ağırlamak için kollan sıvamaya gelmiştir...

Peki, kolları kimler sıvayacaktır? I “Muğla'da Korumacı Turlzm”in ortaklan ve sonımlulan kimler olacaktır?

KSKİ E VI E-R-P-E PANSİYONCULUK

TKB Muğla buluşmasındaki panelde özetle şuçağnyı yapmıştım:

“Tarihi kentlerde temel turizm politikası olarak eski evlerde aile İpansİyonculuğu i devletin restorasyon ve 1 donanım desteğiyle de Ibaşlatılmalı ve yaygınlaştırılmalı; ailelerin buna yönelik örgütlenmesi ve konaklama organizasyonu ise belediyelerce yapılarak tur firmalarınca programlarına alınmalıdır...**

Bu sözlerin.

“proje” olarak açınımı ise şudur;

l ■ B E L E I) İ Y E ’ D E “KENT TURİZM” BÜROSU: Yabancı dil bilen ve turistler ile eski evlerinde konuk ağırlamak isteyen SİT sakinleri arasındaki ilişkileri kurabilecek elemanların görev yapacağı bu “belediye bürosu**, projenin merkezindedir.

örneğin, belediyenin restore ettiği Ö/bekler F.vi vb. bir tarihi mekanda hizmet vermeli; “Muğla Pansiyonlarının
kayıtlanın ve “sicillerini” tutmalı; aşağıda belirtilen proje, kredi ve denetim hizmetlerini yürütmelidir.

2 - P A N S I Y1 O N C U L, U K BAŞVURULARI: Yaşadıkları ya da yaşattıkları SİT alanındaki eski Muğla evlerinin bir bölümünü “pansiyon turizmine” açarak, bedeli karşılığında konuk ağırlamak isteyen aileler ya da ev sahipleri, BÜRO'yu başvurarak bu proje kapsamında kayıtlarını yaptıracaklardır. Bu kaydı yaptırmayan evtere. yani; projenin ortağı olmayanlara, turizm konaklama hizmeti ve olanağı sağlanmayacaktır.

3-kCi.tCR ve TURİZM

BAKANI.iCl DKSTF.ĞI: Bu proje kapsamında belediyeye başvuranların pansiyon turizmine açacakları evlerde gerekebilecek onarım ve tcfriş-donanım giderlerini karşılamak üzere. Kültür ve Turizm Bakanlığı yine belediye aracılığıyla, en az ilk 3 yılı ödemesiz ve uzun vadeli, düşük faizli kredi vermelidir. Kredi miktarı. Koruma Kurulu'nca uygun gönden onarım ve tefriş projeleri üzerinden çıkartılacak keşfin en az yüzde 80’i






kadar olmalı, yüzde 20’sini ise ev sahibi karşılamalıdır.

Kültür ve Turizm Bakanlığı böylccc: bir yandan “kültürel mirassın korunmasına, bir yandan da “turizmin halkla hütÜMİeşmcsİ**nc en önemli ve “misyonuna uvgun" katkısını da vapımş olacaktır

4- MİM ARLAR ODASI DKSTKĞI: Muğla Mimarlar Odası temsilciliği ile Belediye (BÜRO) müştereken ve sadece bu projeye ait olmak ü/erc “Muğla pansİ>onlan*projc ve danışmanlık birimi** kurabilirler. Bu hınm. BURO’ya kavdım yapımın pansiyoner adaylann onarım ve tefriş projelerini üretebilir ve alınacak krediler iyin gerekli metraj-kcşıf dosyalarını hazırlayabilir. Aynca. uygulamalar da aynı birim tarafından denctienmclidir.

5- Tİ RSAB DKSTK/.I: Türkiye'de ve Türkiye'ye tur düzenleyen firmalar ile belediye ıBl'RO) anısında ilişkiyi kurmak ı^in I'CRSAB da bu projeye destek vermelidir. Muğla pansiyonlarında birkaç gün konaklamayı da içeren (ur programlarını düzenleyecek l'mnalarla BÜRO anlaşarak, projeye kayıtlı evlere yerli ve yabancı turistlerin yerleştirilmesi tek bir merkezden. BÜRO'dan gercekleştıriluıeltdır

6- BAĞIMSIZ TtRİSTLER: Herhangi bir tur programında olmadan. Muğla'ya bağımsız gelecek yerli ve yabancı lumilenn de önce BÜRO'ya başvurmaları ve buradan, kayıtlı evlere dağılımları yapılmalıdır

Muğla pansiyonları doluluk durumlarını her gün BÜRO'ya bildirdiklerimle, BÜRO'ya başvuran turistler “uygun** evlere yönlendirilebilecektir. Bu hizmet sürecinde “eşitlik" de gözetilerek, pansiyonların kullanımında “denge" sağlanabilecektir.

7- DENETİM VK TARİFE: Bu proje kapsamında lu/mct verecek Muğla

Pansiyonlarının kalite vb. denetimlerini de BliRO ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'nm İl Müdürlüğü müşterek üstlenmelidir. Pansiyon ücretleri ise Belediye Meclisi tarafından belirlenmelidir.

8- “ Bfi RO" GİDERLERİNİN K AYN AĞI: Yukarda özetlenen hizmetler tein gerekli personel, ekipman vb. giderleri, BÜRO kanalıyla konuk ağırlayan Muğla Pansiyonlarının alacaktan ücretlerden belli bir oranda “projeye katkı payı** alınarak oluşturulacak fondan karşılanabilir...

NASIL BAŞLANACAK?

Özeti ve temel ilkeleri yukarda ver alan: ancak daha da geliştirilmeye ve ayrmtılandırmaya açık olan “Muğla'da Korumacı luri/m'* projesi için, görev ve! katkıları tanımlanmış olan kurumlar, aralarında ayrıntılı bir “proje ortaklığı protokolü*’ yapmalıdırlar

Öncelikle Muğla Belediyesi - Kültür ve Turi/ın Bakanlığı - Muğla Mimarlar Odası temsilciliği ve TÜRSAB'ın imzalan bulunması gereken bu protokol, aynı zamanda projenin “anavasa"st niteliğindedir. Bir yandan konıma altındaki Muğla evlerinin onanmlan sağlanırken, bir yandan yerli ve yabancı konuklarla birlikte daha uzun yıllar aynı kimlikleriyle y a şa ma I a r ı> gerçekleşecektir.

Bıımın için de yine öncelikle Muğla Bcledıycsi’mn bu kumulları davet ederek, projenin aynntılannı belirleyecek çalışmanın gerçekleşmesine ortam hazırlaması ve, onaklıklannı talep etmesi gerekiyor.

Böylccc Muğla, ilgili ve sorumlu çevrelerin güçtenni. olanaklarını ve yetkilerini' birleştirmeleri ile hem yine “yaşayan ve yaşatılan**, heın de turistlerin “ev sahibi olgunluğu** içinde ağırlandığı, yanışım turizm! gelirlerinin de özgün Muğla cvlcnnınj sahiplerine doğrudan yansıdığı, örnek bir SİT alanı korumacılığının da önderi olabilecektir...

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder